Kısa cevap: Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçi, belirsiz süreli sözleşmesinin geçerli sebep gösterilmeden feshedilmesi hâlinde fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır (4857 sayılı İş Kanunu md. 18 ve 20). Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir (md. 20).

Şartlar

Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlere katılmak, işyeri sendika temsilciliği yapmak, işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak; ırk, renk, cinsiyet, medeni hâl, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler fesih için geçerli sebep oluşturmaz (md. 18).

Başvuru ve dava

İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı iddiasıyla fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir (md. 20).

Geçersiz feshin sonuçları

Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatmazsa, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklar ödenir. İşçi, kesinleşen karar tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır; başvurmazsa fesih geçerli sayılır (md. 21).

Sıkça sorulan sorular

İşe iade davası için hangi şartlar aranır?

Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli sözleşmesinin geçerli sebep olmaksızın feshedilmesi gerekir (4857 md. 18).

İşe iade için ne kadar süre içinde başvurulur?

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur; anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır (4857 md. 20).

İşe başlatılmazsa tazminat ne kadardır?

İşçiye en az dört ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödenir (4857 md. 21).

Geçerli sebebi kim ispat eder?

Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir (4857 md. 20).