İş Kazası Tazminatı Rehberi

Kısa cevap: İş kazası, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada veya 5510 sayılı Kanun md. 13'te sayılan diğer hâllerde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. İş kazası kural olarak yetkili kolluğa derhâl, Kuruma en geç üç işgünü içinde bildirilir. İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında dava şartı olarak arabuluculuk uygulanmaz (7036 sayılı Kanun md. 3/3).

İş kazasının tanımı ve bildirimi

İş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadın sigortalının süt izninde ve işverence sağlanan taşıtla işe gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. İş kazası işveren tarafından yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl ve Kuruma en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde bildirilmek zorundadır (5510 sayılı Kanun md. 13).

İşverenin sorumluluğu

İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine yapılan veya yapılacak ödemelerin ilk peşin sermaye değeri, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir; işverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. İş kazasının süresinde bildirilmemesi hâlinde bildirim tarihine kadar geçen süre için ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir (5510 md. 21). İşveren, işçinin kişiliğini korumak ve iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür; kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü veya vücut bütünlüğünün zedelenmesine bağlı zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir (TBK md. 417).

Tazminat kalemleri ve zamanaşımı

Bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır (TBK md. 54). Bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde uygun miktarda manevi tazminata, ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınlar için de manevi tazminata hükmedilebilir (md. 56). Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar; tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa bu zamanaşımı uygulanır (md. 72).

Sıkça sorulan sorular