Kısa cevap: Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir (CMK md. 142/1). Tazminat hakkı doğuran hâller CMK md. 141'de sayılmıştır.
Tazminat hakkı doğuran haller (md. 141)
- Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,
- Kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan,
- Kanuni hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,
- Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama merci huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,
- Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,
- Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine açıklanmayan, yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen kişiler.
Bu kişiler, maddi ve manevi her türlü zararlarını Devletten isteyebilir (md. 141/1). Mahkemeler, bu bentlerdeki kararları verirken ilgiliye tazminat hakları bulunduğunu bildirir (md. 141/2).
İstemin koşulları (md. 142)
Tazminat istemi, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır; (e), (f) ve (l) bentleri kapsamındaki istemlerde 6384 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Dilekçede açık kimlik ve adres, zarara uğranılan işlemin ve zararın niteliği ve niceliği belirtilir ve belgeleri eklenir; eksiklik bir ay içinde giderilmezse istem reddedilir. Mahkeme kararını duruşmalı olarak verir; karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.
Sıkça sorulan sorular
Haksız tutuklama tazminatı için süre nedir?
Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir (CMK md. 142/1).
Beraat eden kişi tazminat isteyebilir mi?
Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen kişiler maddi ve manevi zararlarını Devletten isteyebilir (CMK md. 141/1-e).
Tazminat nerede istenir?
Zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde; bazı bentlerde 6384 sayılı Kanun hükümleri uygulanır (CMK md. 142/2).